Kunstenaar Joris Vermassen ging ruim een jaar aan de slag in Waterland-Oudeman om verhalen te verzamelen over het leven van vroeger en nu. Hij maakte een reeks schilderijen en schreef de novelle ‘De Oude Man’. Dat resulteerde in een boekje dat gratis werd verspreid onder alle inwoners van ‘den Auman’.
Joris Vermassen werd meer dan een jaar geleden aangesteld als artiest in residentie dankzij een project van Plattelandscentrum Meetjesland. De bedoeling is om mensen meer in contact met elkaar te brengen door hen te laten samenwerken met een kunstenaar.
De poëtische naam van het dorp intrigeerde Joris: Waterland-Oudeman, een oude man in het waterland. Hij tekende zoveel mogelijk verhalen op van de bewoners. Hiervoor ging hij bij mensen thuis interviews afnemen, was hij aanwezig op bijeenkomsten van de ‘Ouwmanse Straatambassadeurs’ of nam hij deel aan lokale activiteiten.
Tijdens de zomer van 2025 nam Joris tijdelijk zijn intrek in een charmant
dijkhuisje in Waterland-Oudeman. “Ik vond het een verrijking om actief te zijn in
Waterland-Oudeman. Ik ben een sociale mens en heb ervan genoten veel mensen te
ontmoeten. Op het nieuws zie je vooral beelden van oorlogen en vechtpartijen.
Het is fijn om vast te stellen dat in het gewone leven mensen toch vooral
vriendelijk en gastvrij zijn. Waterland-Oudeman is een dorp met nog weinig
voorzieningen. Mensen hebben er nood aan een plek om samen te komen. Tegelijk
is het een verhaal van hoop: mensen helpen elkaar en sluiten makkelijk nieuwe
vriendschappen.”
“Ik wou iets maken waarin mensen zich herkennen, zonder dat het een documentaire wordt"
Fictief verhaal
Zijn aanwezigheid zorgde voor verbinding in het dorp. Oude en nieuwe bewoners leerden elkaar kennen, buren ontdekten wie er naast hen woonde. Nog meer belangrijk waren de vele verhalen van het dorp, van vroeger en nu, die naar boven kwamen. Dit inspireerde Joris om een novelle te schrijven: ‘De Oude Man’. Dit kortverhaal is gebaseerde op de waarheidsgetrouwe verhalen van de bewoners, maar Joris gaf er een eigen creatieve insteek aan. De grens tussen fictie & non-fictie in het boekje van dit grensdorp is een vage grens. “Ik wou iets maken waarin mensen zich herkennen, zonder dat het een documentaire wordt. Niet iedereen leest boeken. Het moest dus zo toegankelijk mogelijk zijn. Het was heel boeiend om te doen. Ik wist op voorhand niet waartoe dit project zou leiden. Ik heb me er gewoon in gesmeten.”
Klein dorpsfeest
Joris schilderde en tekende ook. Hij nam foto’s van mensen en gebouwen en monteerde video’s van de interviews. Op 28 mei nodigde de kunstenaar alle inwoners van Waterland-Oudeman uit om samen het eindresultaat te vieren. Ze konden luisteren naar delen uit de novelle en een videoverslag bekijken van het creatieve proces. Daarnaast hingen ook de originele schilderijen op die als illustraties zijn gebruikt in het boekje. Elk gezin van Waterland-Oudeman kreeg een gratis exemplaar van het boekje.
Over artiesten in residentie
Joris Vermassen is een van de vier kunstenaars die begin vorig jaar aan de slag is gegaan als artiest in residentie binnen het Leader-project ‘Artiesten in residentie’. De bedoeling was dat elke kunstenaar gedurende anderhalf jaar ging samenwerken met bewoners van hun plek of dorp. Fotograaf Hendrik Braet maakt een fototentoonstelling in Zevergem. Sascha Bornkamp maakte een audio-wandeling in Eke, Saddie Choua maakt op het provinciaal streekcentrum Huysmanhoeve in Eeklo een kookboek in collagevorm.
Partners
'Artiesten in residentie' is een Leader-project van Plattelandscentrum Meetjesland met als partners Kunstenplatform Plan B, Comeet, Cultuurregio Leie-Schele, Kunstwerkt vzw, Toerisme Meetjesland en de gemeentes Sint-Laureins en Nazareth-De Pinte.
