Gezocht: m/v met een hart voor het Meetjeslandse erfgoed

Het Plattelandscentrum Meetjesland vzw en de Erfgoedcel Meetjesland slaan sinds een aantal jaar de handen in elkaar om het Meetjeslandse immaterieel erfgoed te bewaren, door te geven en te koesteren. Om deze missie ter harte te nemen werden drie genootschappen, bestaande uit vrijwilligers, opgericht. De verdere begeleiding en ondersteuning gebeurt onder de hoede van het Plattelandscentrum Meetjesland vzw.

Waarom immaterieel erfgoed?
-       immaterieel erfgoed bepaalt voor een groot stuk de identiteit van een plattelandsregio als het Meetjesland;
-       deze vorm van erfgoed is niet tastbaar en daardoor bijzonder kwetsbaar en vluchtig;
-       immaterieel erfgoed leeft grotendeels bij een oudere bevolking.

Welk immaterieel erfgoed?
-       culinair erfgoed uit het Meetjesland;
-       volksverhalen uit het Meetjesland;
-       volksliederen uit het Meetjesland.

Welke genootschappen zijn er? Er is voor elk wat wils.
-       Het Culinair Genootschap gaat actief op zoek naar oude recepten, kookboeken, spijsschriftjes, …. Er worden oude kook- en bewaartechnieken uitgeprobeerd. En er wordt vanzelfsprekend veel geproefd.
-       Het Vertelgenootschap brengt volksverhalen uit het Meetjesland na een zoektocht in archieven en bij getuigen.
-       Het Zanggenootschap zingt uit volle borst Meetjeslandse volksliederen. En wil de Meetjeslander deze liedjes terug laten zingen.

Het palmares van de genootschappen
-       deelname aan de Week van de Smaak, Week van de Amateurkunsten en Erfgoeddag;
-       een proeftuin met meer dan 30 vergeten groenten i.s.m. Tuinclub Meetjesland en Landelijke Gilde Bassevelde;
-       vertelavonden;
-       het volksfeest ‘Meetjeslandse Goeste’;
-       Meetjesland smaakt! en ‘Verliefd, verloofd, getrouwd’ in de reeks Erfgoed Meetjesland;
-       het aanleggen van een bronnenrepertorium en een bibliografie van culinair erfgoed, volksverhalen en volksliederen uit het Meetjesland en daarbuiten.

We hebben u nodig! Want…
-       het begint bij u te kriebelen om ook aan de slag te gaan bij één van de drie genootschappen;
-       voor liedjesteksten, liedjesboeken, kookboeken, spijsboekjes, recepten, verhaalboeken, of verhalen uit het Meetjesland mag men u altijd aan de mouw trekken;
-       u kent iemand in de buurt die iets meer kan vertellen over of u bent de geschikte persoon die ons alles kan vertellen over het Meetjeslandse culinair erfgoed, volksverhalen of volksliederen. Of u kan misschien een mooi deuntje zingen, een volksverhaal vertellen of iets typisch van het Meetjesland koken. Laat het ons gerust horen.

Voor meer informatie en bij interesse kunt u terecht bij:

-       Mieke Timmerman, stafmedewerker erfgoed Plattelandscentrum, Leemweg 24, 9980 Sint-Laureins, tel. 09 379 78 37 of per e-mail naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. .
-       Voor algemene info over het Plattelandscentrum kunt u contact opnemen op het telefoonnummer 09 379 78 37 of per e-mail naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. of op de website www.plattelandscentrum.be.

Zanggenootschap

Het zanggenootschap Meetjesland wil de streek opnieuw haar eigen liedjes leren zingen. Een volkslied behoort tot het collectieve geheugen van een groep mensen en daarom zijn ze van onschatbare waarde. Volksliederen werden gebruikt om zedenlessen te geven, om te berichten over grote en kleine gebeurtenissen, om familiebijeenkomsten op te vrolijken of gewoon omwille van de gezelligheid.

Volksliedjes worden mondeling overgedragen De inventarisatie ervan is dus erg belangrijk. Na een actieve zoektocht naar liederen en liedboeken, laat het genootschap de liedjes op verschillende activiteiten in de streek weerklinken. Sfeer, authenticiteit en samen musiceren zijn hierbij de sleutelwoorden!

Ken je zelf volksliedjes, kan je een instrument bespelen of heb je een aardige stem? Laat je (stem) dan zeker horen in het zanggenootschap! Neem contact op met het Plattelandscentrum Meetjesland vzw voor meer info.
Neem ook een kijkje op de website van de erfgoedbank om een authentiek liedje te horen.

Vertelgenootschap

Onder meer verhalen vormen ons collectief geheugen. Ze kunnen een levensles of een waarschuwing bevatten en vormen een spiegel van de maatschappij. Ze gaan over ondeugende figuren, over gebruiken en over tradities.

Helaas zijn verhalen uitermate vluchtig. Met het verdwijnen van verhalen, gaat een uniek stukje van onze geschiedenis verloren. Daarom verzamelt en registreert het vertelgenootschap Meetjesland verhalen om deze voor een publiek terug tot leven te brengen.

Interesse om met het vertelgenootschap de liefde voor verhalen te delen of om het vertelgenootschap te boeken? Neem contact op met het Plattelandscentrum Meetjesland vzw voor meer info.
Neem ook een kijkje op de website van de erfgoedbank om een authentiek liedje te horen.

Culinair genootschap

Grasduinend in oude kookboeken en luisterend naar oude keukengeheimen herontdekt het culinair genootschap Meetjesland de authentieke Meetjeslandse keuken. Door te experimenteren met deze recepten komt het genootschap vaak tot een actuele invulling van het originele recept.

Het Culinair Genootschap tracht deze gerechten terug op het menu van de Meetjeslander te plaatsen. Kortom, het genootschap laat je proeven van het Meetjeslandse culinaire erfgoed.

Interesse om je keukenschort om te binden of om oude kook- en bewaartechnieken te ontdekken? Neem contact op met het Plattelandscentrum Meetjesland vzw voor meer info.
Neem ook een kijkje op de website van de erfgoedbank om enkele recepten te ontdekken.

Hieronder een filmpje van het festival "Meetjeslandse Goeste" dat in oktober 2011 plaats vond in Nevele.
Tijdens dit jaarlijks festival kan je de verschillende genootschappen aan het werk zien.

Samenwerkingsverband met de Erfgoedcel Meetjesland

Erfgoedcel Meetjesland en Plattelandscentrum Meetjesland vzw geven samen vorm aan de valorisatie van en publiekswerking omtrent het immaterieel erfgoed in het Meetjesland.

Een groot deel van het aanwezige cultureel erfgoed in het Meetjesland bestaat uit immaterieel erfgoed. Deze vorm van erfgoed vergt, door haar niet-tastbaar karakter, een andere aanpak. Het Plattelandscentrum Meetjesland realiseerde al verschillende initiatieven betreffende de inventarisatie en ontsluiting van het streekeigen immaterieel erfgoed en kon daardoor heel wat expertise opbouwen. Omwille van die ervaring werd een samenwerkingstraject uitgewerkt rond immaterieel erfgoed tussen de Erfgoedcel Meetjesland en het Plattelandscentrum Meetjesland. 

Reeds in 2006 stippelde het Plattelandscentrum Meetjesland met de Erfgoedcel Meetjesland een traject uit voor inventarisatie van en publiekswerking over het immateriële erfgoed. Dit samenwerkingstraject had voor de periode 2006-2008 drie deelthema's: volksverhalen, volksliederen en culinair erfgoed. Wegens de sterk uitgebouwde, innovatieve werking rond immaterieel erfgoed en de expertise die het Plattelandscentrum gedurende 2006-2008 kon opbouwen, werd besloten het samenwerkingsverband te verlengen voor de beleidsperiode 2009-2014.

Binnen het samenwerkingstraject worden vernieuwende technieken ingezet: er wordt in grote mate gewerkt met erfgoedgenootschappen bestaande uit vrijwilligers (zanggenootschap, culinair genootschap en vertelgenootschap) en de publieksgerichte acties getuigen van een grote inventiviteit en frisheid. Waar mogelijk wordt aansluiting gezocht met landelijke evenementen zoals Erfgoeddag en Week van de Smaak. Het Plattelandscentrum heeft een voorbeeldwerking op vlak van immaterieel erfgoed en fungeert als platform voor expertise-uitwisseling rond dit thema.

Wat is erfgoed?

Er bestaat geen pasklare definitie van erfgoed. Het is een verzamelbegrip en staat voor alles wat we overerven van vorige generaties en wat we de moeite vinden om te bewaren: gebouwen en monumenten, maar ook archeologische vondsten, kunstwerken, historische voorwerpen zoals manuscripten, gebruiksvoorwerpen, foto's, … 


Wat is immaterieel erfgoed?

Maar erfgoed omvat ook minder tastbare dingen. Zo bestaat een groot deel van het culturele erfgoed in het Meetjesland uit immaterieel erfgoed. Immaterieel erfgoed omvat verteltradities en andere uitingen van taal (volksverhalen, kinderliedjes, volksliederen), rituelen, sociale gewoonten, feesten, traditionele ambachten, ... 

Het cultureel erfgoed van een plattelandsregio heeft vele vormen van immaterieel erfgoed dat vaak nog leeft, weliswaar meestal bij een oudere bevolking. Anderzijds is net die vorm van erfgoed kwetsbaar door haar niet-tastbaar karakter.

In het Meetjesland zijn drie genootschappen actief die jouw erfgoed willen beschermen, bewaren en koesteren. Je leest er hier meer over.